Parkeerboete België: retributie, GAS of PV

Een parkeerboete in België valt onder een van drie totaal verschillende juridische regimes, elk met zijn eigen overheid, eigen termijn en eigen beroepsprocedure. De meeste bestuurders weten niet welk regime van toepassing is — en betwisten daardoor verkeerd, of betwisten te laat. Deze gids ontwart de drie systemen en geeft u een diagnostisch overzicht.

De drie regimes in één oogopslag

1. De parkeerretributie — een burgerlijke vergoeding

De parkeerretributie is geen boete maar een vergoeding voor het gebruik van een gemeentelijk parkeerterrein. Ze vindt haar wettelijke grondslag in de Wet van 22 februari 1965 die de gemeenten machtigt om retributies te heffen voor het gebruik van het openbaar domein. De Vlaamse, Brusselse en Waalse gemeenten hebben deze bevoegdheid overgenomen via gemeenteraadsbesluiten.

Concrete kenmerken:

• forfaitair bedrag volgens het retributiereglement van de gemeente (vaak 25 à 35 € per halve dag)
• inning door de gemeente of een gemandateerd parkeerbedrijf (bv. Parking.brussels, Indigo, OPC)
• geen strafregister, geen Procureur des Konings
• geschillen voor de vrederechter van het kanton waar de gemeente ligt

U kunt een retributie betwisten door een gemotiveerde brief te sturen naar de gemeente of het parkeerbedrijf dat ze heeft uitgegeven, binnen de termijn die op het document staat (meestal 14 of 30 dagen). Bij weigering kunt u dagvaarden voor de vrederechter — in de praktijk gebeurt dit zelden gezien de geringe bedragen.

2. De GAS-boete — administratieve sanctie

De gemeentelijke administratieve sanctie (GAS) is een instrument dat aan gemeenten werd toegekend door de Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties . Voor bepaalde inbreuken op het stilstaan en parkeren, en voor het negeren van bord C3 dat door een automatisch toestel wordt vastgesteld (art. 3, 3°), kan de gemeente een GAS-boete opleggen. Voor stilstaan en parkeren liggen de bedragen vast in het KB van 9 maart 2014: 58 € (eerste categorie) of 116 € (tweede categorie). Deze sancties vallen buiten de procedure van de Wet van 16 maart 1968.

Procedure:

1. Vaststelling door een gemeenschapswacht of stadswacht
2. Brief van de sanctionerend ambtenaar van de gemeente
3. Termijn van dertig dagen na de kennisgeving om te betalen of uw verweermiddelen per gewone brief mee te delen; u kunt vragen om gehoord te worden als de boete hoger is dan 70 € (art. 29 §1 Wet 24.06.2013)
4. Beslissing van de sanctionerend ambtenaar
5. Beroep binnen 1 maand na de kennisgeving bij de Politierechtbank, via schriftelijk verzoekschrift (art. 31)

Niet alle parkeerinbreuken kunnen via GAS worden bestraft, en niet elke gemeente heeft een GAS-reglement voor stilstaan en parkeren. In gemeenten met zo'n reglement is parkeren op een plaats voor personen met een handicap zonder kaart een GAS van de tweede categorie (116 €); zonder zo'n reglement volgt een strafboete van de derde graad (191 €). Zwaardere inbreuken, zoals parkeren op een busbaan of hinderlijk parkeren, gaan via het parket.

3. De strafrechtelijke parkeerboete

Voor zware inbreuken — onder meer hinderlijk parkeren, parkeren op een gehandicaptenparking, parkeren op een busbaan, parkeren op een fietspad — geldt het strafrechtelijk regime van de Wet 16.03.1968. De inbreuken zijn ingedeeld in graden:

De juridische basis voor het stilstaan en parkeren ligt in art. 24, 25 en 27 van het KB van 1 december 1975 (Wegcode). De graden zijn vastgesteld door het KB van 30 september 2005 tot aanwijzing van de zware overtredingen.

Hoe identificeer ik welk document ik heb ontvangen?

1. Hoofding: zoek naar "retributie", "gemeentelijke administratieve sanctie / GAS" of "onmiddellijke inning / minnelijke schikking".
2. Afzender: gemeente of parkeerbedrijf = retributie. Sanctionerend ambtenaar = GAS. Politie of parket = strafboete.
3. IBAN: een gemeentelijke IBAN (BE...op naam van een gemeente) wijst op retributie of GAS. Een IBAN op naam van de FOD Justitie of het Bestuur voor Strafrechtelijke Boeten wijst op een strafboete.
4. Wettelijke verwijzing: een retributie verwijst naar het gemeenteraadsbesluit, een GAS naar de Wet van 24 juni 2013, een strafboete naar het KB van 1 december 1975 en de Wet 16.03.1968.

Weet u welk document u heeft? Laat uw PV gratis uitlezen door SosBoete. De betaalde audit is tijdelijk niet beschikbaar.

De beroepsprocedure per regime

Retributie — schriftelijke betwisting bij de gemeente of het parkeerbedrijf. Bij weigering: dagvaarding van de gemeente voor de vrederechter (art. 591 Gerechtelijk Wetboek voor zaken onder 5.000 €).

GAS-boete — betaling of verweermiddelen per gewone brief binnen dertig dagen na de kennisgeving aan de sanctionerend ambtenaar (art. 29 §1 Wet 24.06.2013). Bij negatieve beslissing: beroep binnen 1 maand bij de Politierechtbank (art. 31), die ten gronde oordeelt.

Strafboete — bij niet-betaling van de onmiddellijke inning volgt een minnelijke schikking, vervolgens een bevel tot betaling. Vanaf de ontvangst van het bevel beschikt u over 30 dagen om een verzoekschrift in te dienen bij de Politierechtbank, op grond van art. 65/1 §2 Wet 16.03.1968. De strafvordering zelf verjaart sinds 1 juli 2026 pas na drie jaar (art. 68), en niet meer na één jaar zoals vroeger.

De gehandicaptenparking — het strengste regime

Parkeren op een plaats voorbehouden voor personen met een handicap zonder geldige Europese parkeerkaart is in gemeenten zonder GAS-reglement een inbreuk van de derde graad (in gemeenten met GAS-reglement een GAS van 116 €). De onmiddellijke inning bedraagt dan 191 €, en bij doorverwijzing naar de Politierechtbank geldt de boete van de derde graad — 240 € tot 4.000 € (art. 29 §1 Wet 16.03.1968, feiten sinds 1 september 2026) — verhoogd met de wettelijke opdeciemen ×1,25 (Wet van 5 maart 1952 zoals gewijzigd door de wet van 16 maart 2026), dus tot 5.000 € maximaal (voor feiten vóór 1 september 2026: 30 € tot 500 € × 10, hetzelfde plafond), hoewel de praktijk uiteraard veel lager ligt.

De Belgische bevoegde overheden

• Gemeente — heffer van retributies en GAS-boetes
• Sanctionerend ambtenaar — beslist over GAS-procedures
• Procureur des Konings — vervolgt strafrechtelijke parkeerinbreuken
• Politierechtbank — rechter ten gronde voor GAS-beroepen en strafvorderingen
• Vrederechter — bevoegd voor burgerlijke geschillen over retributies onder 5.000 €
• FOD Mobiliteit — kadergevende overheid en publicatie van de Wegcode

Een goede diagnose vooraf bespaart u veel onnodige correspondentie. Een GAS betwisten via het parket loopt fout. Een strafboete betwisten bij de gemeente eveneens. Voor toegangsboetes in steden zoals Brussel of Antwerpen: zie onze gids over de lage-emissiezone. Lees het document dus zorgvuldig vóór u reageert.